Möhür üçin material saýlamak möhümdir, sebäbi ol ulanylyşyň hilini, ömrüni we netijeliligini kesgitlemekde, şeýle hem geljekde ýüze çykýan meseleleri azaltmakda rol oýnar. Bu ýerde biz daşky gurşawyň möhür materiallarynyň saýlanmagyna nähili täsir etjekdigine, şeýle hem iň köp ýaýran materiallaryň käbirine we olaryň haýsy ulanylyşlara has laýyk gelýändigine göz aýlaýarys.
Daşky gurşaw faktorlary
Möhüriň dizaýny we materialy saýlanylanda, onuň täsir etjek gurşawy örän möhümdir. Möhür materiallarynyň ähli gurşawlar üçin zerur bolan birnäçe esasy häsiýetleri bar, şol sanda durnukly möhür ýüzüni döretmek, ýylylygy geçirmek, himiki taýdan çydamlylyk we gowy aşynma garşylygy.
Käbir gurşawlarda bu häsiýetler beýlekilerden has berk bolmaly. Daşky gurşawy göz öňünde tutanda göz öňünde tutulmaly beýleki material häsiýetlerine gatylyk, berklik, termal giňelme, aşynma we himiki garşylyk girýär. Bulary ýadyňyzda saklamak, möhüriňiz üçin iň amatly materialy tapmaga kömek eder.
Daşky gurşaw möhüriň bahasyna ýa-da hiline ileri tutulyp bilinjekdigini hem kesgitläp biler. Aşyndyryjy we berk gurşawlar üçin möhürler has gymmat bolup biler, sebäbi materiallar bu şertlere çydap biljek derejede berk bolmaly.
Şeýle gurşawlarda ýokary hilli möhür üçin pul harçlamak wagtyň geçmegi bilen özüni ödeýär, sebäbi ol pes hilli möhüriň getirýän gymmat bahaly ýapylmalarynyň, abatlaýyş işleriniň we möhüriň täzelenmeginiň ýa-da çalşyrylmagynyň öňüni almaga kömek eder. Şeýle-de bolsa, ýaglaýjy häsiýetleri bolan örän arassa suwuklyk bilen nasos ulanylyşlarynda ýokary hilli podşipnikleriň ýerine arzan möhür satyn alyp bolar.
Umumy möhür materiallary
Uglerod
Möhürleriň ýüzlerinde ulanylýan uglerod amorf uglerod bilen grafidiň garyndysy bolup, her biriniň göterimi uglerodyň soňky derejesiniň fiziki häsiýetlerini kesgitleýär. Ol öz-özüni ýaglap bilýän inert, durnukly materialdyr.
Ol mehaniki möhürlerde jübüt ýüzleriň biri hökmünde giňden ulanylýar we şeýle hem gurak ýa-da az mukdarda ýaglama astynda segmentlenen aýlaw möhürleri we porşen halkalary üçin meşhur materialdyr. Bu uglerod/grafit garyndysy gözenekliligiň peselmegi, aşynma görkezijileriniň gowulanmagy ýa-da berkligiň ýokarlanmagy ýaly dürli häsiýetleri bermek üçin beýleki materiallar bilen hem siňdirilip bilner.
Termoset reçine siňdirilen uglerod möhüri mehaniki möhürler üçin iň köp ýaýrandyr, reçine siňdirilen uglerodlaryň köpüsi güýçli esaslardan güýçli kislotalara çenli dürli himiki maddalarda işläp bilýär. Şeýle hem, olar gowy sürtülme häsiýetlerine we basyş bozulmalaryny gözegçilikde saklamaga kömek edýän ýeterlik modula eýedir. Bu material suwda, sowadyjylarda, ýangyçlarda, ýaglarda, ýeňil himiki erginlerde, şeýle hem iýmit we derman serişdelerinde 260°C (500°F) çenli umumy iş üçin amatlydyr.
Antimon bilen siňdirilen uglerod möhürleri, antimonyň berkligi we moduly sebäpli üstünlikli bolup çykdy, bu bolsa has berk we berk material gerek bolanda ýokary basyşly ulanyşlar üçin amatlydyr. Bu möhürler, şeýle hem, ýokary ýapyşykly suwuklyklar ýa-da ýeňil uglewodorodlar bilen ulanyşlarda çişmelere has çydamlydyr, bu bolsa ony köp nebiti gaýtadan işleýän zawodlar üçin standart dereje edýär.
Uglerod şeýle hem gurak ylgamak, kriogenik we wakuum ulgamlary üçin fluoridler ýaly plýonka döredijiler bilen ýa-da ýokary temperatura, ýokary tizlik we turbinada 800 fut/sek we takmynan 537°C (1000°F) tizlikde ulanmak üçin fosfatlar ýaly oksidlenme ingibitorlary bilen siňdirilip bilner.
Keramika
Keramika tebigy ýa-da sintetiki birleşmelerden, esasan alýumin oksidinden ýa-da alýumin oksidinden ýasalan organiki däl metal däl materiallardyr. Ol ýokary ereme nokadyna, ýokary gatylygyna, ýokary aşynma garşylygyna we oksidlenme garşylygyna eýedir, şonuň üçin ol maşyn gurluşyk, himiýa, nebit, derman we awtoulag ýaly pudaklarda giňden ulanylýar.
Şeýle hem, ol ajaýyp dielektrik häsiýetlere eýedir we elektrik izolýatorlary, aşynma çydamly bölekleri, üwüji serişdeleri we ýokary temperatura bölekleri üçin giňden ulanylýar. Ýokary arassalyklarda alýumin oksidi käbir güýçli kislotalardan başga köp işleniş suwuklyklaryna ajaýyp himiki garşylyga eýedir, bu bolsa ony köp mehaniki möhürleme ulanylyşlarynda ulanmaga getirýär. Şeýle-de bolsa, alýumin oksidi termal şokda aňsatlyk bilen döwülip bilýär, bu bolsa onuň käbir ulanylyşlarda ulanylmagyny çäklendirdi, bu bolsa onuň bu mesele döredip biljek ýerlerde ulanylmagyny çäklendirdi.
Kremniý karbidi kremniý we koksyň garyşdyrylmagy arkaly öndürilýär. Ol himiki taýdan keramika meňzeş, ýöne has gowy ýaglaýyş häsiýetlerine eýedir we has berk, bu bolsa ony berk gurşawlar üçin gowy çydamly çözgüt edýär.
Şeýle hem, möhüriň ömrüniň dowamynda birnäçe gezek täzelenmegi üçin ony gaýtadan örmek we jylamak mümkin. Ol, adatça, himiki taýdan gowy korroziýa garşylygy, ýokary berkligi, ýokary gatylygy, gowy aşynma garşylygy, kiçi sürtülme koeffisiýenti we ýokary temperatura garşylygy üçin has mehaniki usulda, meselem, mehaniki möhürlerde ulanylýar.
Mehaniki möhür ýüzleri üçin ulanylanda, kremniý karbidi turbinalar, kompressorlar we merkezden gaçyryjy nasoslar ýaly aýlanýan enjamlaryň işiniň gowulanmagyna, möhüriň ömrüniň uzaldylmagyna, tehniki hyzmat çykdajylarynyň azalmagyna we işleýiş çykdajylarynyň azalmagyna getirýär. Kremniý karbidi, nähili öndürilendigine baglylykda dürli häsiýetlere eýe bolup biler. Reaksiýa arkaly baglanyşykly kremniý karbidi kremniý karbidiniň bölejiklerini reaksiýa prosesinde biri-birine birikdirmek arkaly emele gelýär.
Bu proses materialyň fiziki we termal häsiýetleriniň köpüsine düýpli täsir etmeýär, ýöne materialyň himiki garşylygyny çäklendirýär. Kynçylyk döredýän iň köp duş gelýän himiki maddalar kaustikler (we beýleki ýokary pH himiki maddalar) we güýçli kislotalardyr, şonuň üçin reaksiýa arkaly baglanyşykly kremniý karbidi bu ulanylyşlarda ulanylmaly däldir.
Öz-özünden sinterlenen kremniý karbidi kremniý karbid bölejiklerini 2000°C-den ýokary temperaturada inert gurşawda oksid däl sinterleýji serişdeleri ulanyp gönüden-göni birleşdirip sinterlemek arkaly öndürilýär. Ikinji derejeli materialyň (meselem, kremniý) ýoklugy sebäpli, gönüden sinterlenen material merkezden gaçyryjy nasosda duş gelýän islendik suwuklyga we proses ýagdaýyna himiki taýdan çydamlydyr.
Volfram karbidi kremniý karbidi ýaly örän köpugurly materialdyr, ýöne ol ýokary basyşly ulanylyşlar üçin has amatlydyr, sebäbi ol ýokary elastiklige eýedir, bu bolsa onuň örän ýeňil egilmegine we ýüzüniň bozulmagynyň öňüni almaga mümkinçilik berýär. Kremniý karbidi ýaly, ony gaýtadan laklap we jylap bolýar.
Volfram karbidleri köplenç sementlenen karbidler görnüşinde öndürilýär, şonuň üçin wolfram karbidini özüne birikdirmek synanyşygy ýok. Volfram karbidiniň bölejiklerini birleşdirmek ýa-da sementlemek üçin ikinji derejeli metal goşulýar, netijede wolfram karbidiniň we metal baglaýjysynyň birleşdirilen häsiýetlerine eýe bolan material emele gelýär.
Bu diňe volfram karbidi bilen mümkin boldugyça has berkligi we zarba güýjüni üpjün etmek arkaly artykmaçlyk hökmünde ulanyldy. Sementlenen volfram karbidiniň gowşak taraplarynyň biri onuň ýokary dykyzlygydyr. Geçmişde kobalt bilen baglanyşykly volfram karbidi ulanyldy, ýöne senagat üçin zerur bolan himiki utgaşyklygyň çägi ýoklugy sebäpli ol kem-kemden nikel bilen baglanyşykly volfram karbidi bilen çalşyryldy.
Nikel bilen baglanyşykly wolfram karbidi ýokary berklik we ýokary berklik häsiýetleriniň talap edilýän möhür ýüzleri üçin giňden ulanylýar we ol, adatça, erkin nikel bilen çäklendirilen gowy himiki utgaşyklylyga eýedir.
GFPTFE
GFPTFE himiki maddalara gowy garşylyga eýedir we goşulan aýna möhürleýji ýüzleriň sürtülmesini azaldýar. Ol deňeşdirme boýunça arassa ulanyşlar üçin idealdyr we beýleki materiallara garanyňda arzan. Möhürleýji talaplara we daşky gurşawa has gowy laýyk gelýän we onuň umumy işini gowulandyrýan kiçi wariantlar bar.
Buna
Buna (nitril kauçuk diýlip hem atlandyrylýar) O-halkalary, germetikleri we galyplanan önümler üçin tygşytly elastomerdir. Ol mehaniki işleýşi bilen meşhurdyr we nebit esasly, nebit-himiýa we himiki ulanylyşlarda gowy netije berýär. Şeýle hem, çeýesizligi sebäpli çig nebit, suw, dürli spirt, silikon ýagy we gidrawliki suwuklyk ulanylyşlarynda giňden ulanylýar.
Buna sintetiki kauçuk kopolimeri bolany üçin, metal ýelmeşmesini we aşynma garşylykly materialy talap edýän ulanylyşlarda gowy netije berýär we bu himiki fon ony germetik ulanylyşlar üçin hem amatly edýär. Mundan başga-da, ol pes kislota we ýeňil aşgar garşylygy bilen döredilendigi üçin pes temperatura çydap bilýär.
Buna ýokary temperatura, howa, gün şöhlesi we bug garşylygy ýaly ekstremal faktorlar bilen baglanyşykly ulanylyşlarda çäkli ulanylýar we kislotalar we peroksidler saklaýan arassalaýjy (CIP) serişdeler bilen laýyk gelmeýär.
EPDM
EPDM awtoulag, gurluşyk we mehaniki ulanylyşlarda möhürler we O-halkalary, turbalar we şaýbalar üçin giňden ulanylýan sintetiki kauçukdyr. Ol Buna garanyňda has gymmat, ýöne uzak wagtlap dowam edýän ýokary dartgynlylyk güýji sebäpli dürli termal, howa we mehaniki häsiýetlere çydap bilýär. Ol köpugurly we suw, hlor, agartyjy we beýleki gidroksidi materiallary öz içine alýan ulanylyşlar üçin idealdyr.
Elastik we ýelmeşdiriji häsiýetleri sebäpli, EPDM bir gezek uzadylandan soň, temperatura garamazdan asyl görnüşine gaýdyp gelýär. EPDM nebit ýagy, suwuklyklar, hlorly uglewodorod ýa-da uglewodorod erginleri üçin ulanylmak üçin maslahat berilmeýär.
Viton
“Viton” uzak wagtlap hyzmat edýän, ýokary öndürijilikli, ftorlanan, uglewodorodly kauçuk önümi bolup, iň köp O-halkalarynda we möhürlerde ulanylýar. Ol beýleki kauçuk materiallaryndan has gymmat, ýöne iň kyn we talap edilýän möhürleme zerurlyklary üçin iň gowy wariantdyr.
Alifatik we aromatik uglewodorodlar, galogenleşdirilen suwuklyklar we güýçli kislota materiallary ýaly materiallary öz içine alýan ozona, oksidlenme we ekstremal howa şertlerine çydamly bolan bu material has berk fluoroelastomerleriň biridir.
Möhürlemek üçin dogry materialy saýlamak ulanyşda üstünlik gazanmak üçin möhümdir. Köp möhür materiallary meňzeş bolsa-da, her biri islendik aýratyn zerurlygy kanagatlandyrmak üçin dürli maksatlara hyzmat edýär.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 12-nji iýuly